ระบบบำบัดน้ำเสีย คืออะไร?
ระบบบำบัดน้ำเสีย คือกระบวนการกำจัดสิ่งปนเปื้อนในน้ำเสียที่เกิดจากการใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรม การนำเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียมาใช้จะช่วยให้น้ำสะอาดและมีคุณภาพก่อนปล่อยสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ หรือเตรียมพร้อมต่อระบบรีไซเคิลน้ำ โดยการบำบัดน้ำเสียนั้นสามารถทำได้หลายวิธี ทั้งทางกายภาพ ชีวภาพ และทางเคมี ขึ้นอยู่กับปัญหาน้ำเสียที่เกิดขึ้น

ทำไมต้องมีระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม
นอกจากจะช่วยเปลี่ยนน้ำเสียให้กลายเป็นน้ำสะอาดแล้ว การติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม ยังมีข้อดีในด้านอื่น ๆ ดังนี้
- ปฏิบัติตามกฎหมาย: เพื่อให้เป็นไปตามประกาศมาตรฐานน้ำทิ้งที่บังคับใช้
- ลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม: ลดมลพิษ ลดการสะสมสารพิษในแหล่งน้ำ
- คุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์: รีไซเคิลน้ำกลับมาใช้ ลดค่าน้ำและค่าซ่อมบำรุงจากการกัดกร่อน
- ยกระดับภาพลักษณ์: แสดงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
อ่านบทความที่น่าสนใจ: บำบัดน้ำเสียง่ายขึ้น ลดต้นทุนได้จริง ด้วยนวัตกรรมจาก ECONOWATT
5 ปัญหาน้ำเสียที่แก้ไขได้ด้วยระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม
ปัญหาน้ำเสียที่เกิดขึ้นจากโรงงานอุตสาหกรรม มีตั้งแต่ปัญหาเล็ก ๆ ไปจนถึงปัญหาที่ส่งผลกระทบขนาดใหญ่ โดยต่อไปนี้คือ 5 ปัญหาน้ำเสียที่สามารถจัดการได้ด้วยระบบบำบัดน้ำเสีย
1. น้ำเสียมีกลิ่นเหม็นและค่า BOD/COD เกินมาตรฐาน
ปัญหาน้ำเสียส่งกลิ่นเหม็นมักเกิดจากการที่มีปริมาณอินทรีย์ในน้ำมากเกินไป ทำให้จุลินทรีย์ที่ใช้บำบัดน้ำต้องใช้ออกซิเจนจำนวนมากเพื่อย่อยสลาย จนเกิดก๊าซไข่เน่า (H₂S) และแอมโมเนีย ส่งผลให้น้ำมีค่า BOD (Biochemical Oxygen Demand) และ COD (Chemical Oxygen Demand) สูงเกินมาตรฐาน ซึ่งตามปกติต้องมีค่า BOD ไม่เกิน 20 mg/L และ COD ไม่เกิน 120 mg/L
ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่องมาตรฐานควบคุมน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ. 2560 หากน้ำทิ้งมีค่า BOD และ COD สูงเกินกว่ามาตรฐาน จะมีโทษทางกฎหมาย เช่น การปรับเงิน การสั่งระงับการปล่อยน้ำเสีย หรืออาจถูกพิจารณาเพิกถอนใบอนุญาต
2. น้ำเสียมีน้ำมันและไขมันปนเปื้อน
โรงงานอุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร เครื่องดื่ม หรือโรงงานผลิตชิ้นส่วนโลหะ มักพบปัญหาน้ำทิ้งปนเปือนน้ำมัน ไขมัน และสารเคมีตกค้างในน้ำ หากไม่มีเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียที่ดีจะนำไปสู่ปัญหาตะกอนลอย การอุดตันในท่อระบายน้ำ และส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมเป็นวงกว้าง เพราะไขมันที่เกาะตามผิวน้ำจะขัดขวางการถ่ายเทของออกซิเจนจากอากาศสู่น้ำ ทำให้ออกซิเจนในน้ำลดลงส่งผลกระทบต่อสัตว์และระบบนิเวศในน้ำ

3. น้ำเสียมีแร่ธาตุและโลหะหนักปนเปื้อน
ปัญหาน้ำเสียที่มีแร่ธาตุอยู่เป็นจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดน้ำเน่าเสียเป็นมลพิษรุนแรง เมื่อหลุดรอดไปปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติและส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อม สามารถกำจัดได้ด้วยหลักการปรับเสถียรด้วยสารเคมีเพื่อตกตะกอน ร่วมกับการกรองแร่ที่ยังมีประจุสูงออกด้วยระบบ Electro Conductivity Reducer (ECR) หรือ RO ก่อนปล่อยออกสู่สาธารณะหรือนำน้ำทิ้งที่กรองแร่ธาตุแล้วกลับมาใช้ใหม่ ส่วนแร่ธาตุที่ถูกแยกออกจากน้ำเสียต้องนำไปทำให้เกิดผลึกเป็นของแข็งต่อไป
4. น้ำเสียมีตะกอนและสารแขวนลอยสูง
น้ำเสียมีตะกอนและปริมาณของสารแขวนลอยปริมาณมาก มาจากการล้างวัตถุดิบหรือในกระบวนการผลิตมีการปนเปื้อนของสารอินทรีย์และสารอนินทรีย์ เช่น กรวด ดินเหนียว ทราย เศษวัสดุ หากไม่มีเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียที่เหมาะสมจะทำให้มีสารแขวนลอยสูง ทำให้เกิดการอุดตันในระบบบำบัดน้ำ หากปล่อยออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะจะก่อให้เกิดปัญหาน้ำขุ่นมัว ลดระดับออกซิเจนในน้ำ เป็นภัยต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ และ สุดท้ายจะทับถมเป็นตะกอนก้นบ่อ
5. น้ำเสียสะสมปริมาณมาก บำบัดไม่ทัน
หลายโรงงานมีปัญหาการสะสมของน้ำเสียปริมาณมาก โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ต้องเร่งกำลังผลิต หากใช้ระบบบำบัดน้ำเสียที่ไม่เหมาะสม จะส่งผลให้เกิดน้ำเสียล้นถังบำบัด และเกิดการอุดตันของระบบบำบัดได้ง่าย จึงต้องปล่อยน้ำเสียออกจากโรงงานลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งนั่นอาจนำไปสู่การถูกพิจารณาเสียค่าปรับ หรือสั่งระงับการปล่อยน้ำเสียตามกฎหมายได้
รับออกแบบและติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียด้วยโซลูชั่นที่ทันสมัย พร้อมบำบัดน้ำเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยทีมงานผู้เชี่ยวชาญจาก Econowatt เพื่อให้โรงงานของคุณได้น้ำสะอาดที่มีคุณภาพไว้ใช้งาน ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ โซลูชั่นของเรา

แนวทางแก้ปัญหา ด้วยระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม
สำหรับการติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียเพื่อแก้ปัญหา โดยทั่วจะแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอนในการบำบัด ดังนี้
ระบบบำบัดน้ำเสียขั้นต้น (Preliminary Treatment)
ขั้นตอนบำบัดน้ำเสียทางกายภาพด้วยวิธีแยกสิ่งสกปรกขนาดใหญ่และไม่ละลายน้ำ โดยใช้ตะแกรงแยกออกมาใส่ถังตกตะกอน สำหรับบางโรงงานอาจเพิ่มระบบกำจัดไขมันเพื่อลดปัญหาน้ำเสียที่มีการสะสมของไขมัน ซี่งวิธีบำบัดขั้นต้นมีดังนี้
- การดักสิ่งสกปรกด้วยตะแกรงแยก
- การตกตะกอนป้องกันการอุดตันของเครื่องสูบ
- การกำจัดกรวด-ทราย
- การใช้ระบบ MBDAF(Micro Bubble Dissolved Air Flotation) ที่ใช้ฟองอากาศขนาดไมครอนช่วยแยกตะกอน น้ำมัน ไขมัน ออกจากน้ำ
- การใช้สารจับน้ำมันชีวภาพ Biomicrogel ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสามารถดักจับน้ำมันได้ดีกว่าสารเคมีทั่วไป
ระบบบำบัดน้ำเสียขั้นที่สอง (Secondary Treatment)
การบำบัดน้ำเสียในขั้นตอนนี้ มุ่งไปที่การลดความสกปรกของน้ำเสียด้วยเคมีหรือวิธีทางชีวภาพ ซึ่งวิธีการอาจต้องพิจารณาจากลักษณะของน้ำเสียที่เกิดขึ้นในแต่ละกรณี โดยระบบบำบัดน้ำเสียที่ใช้ในขั้นตอนที่สอง มีดังนี้
- ระบบเติมอากาศ (Aeration System) เช่น ระบบบำบัดน้ำเสียแบบตะกอนเร่ง (Activated Sludge) ที่ใช้จุลินทรีย์ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์
- ระบบ MBR (Membrane Bioreactor) ที่รวมกระบวนการชีวภาพและเมมเบรนเข้าด้วยกัน ทำให้น้ำใสและลดกลิ่นได้มากกว่าเดิม
ระบบบำบัดน้ำเสียขั้นสุดท้าย (Advanced Treatment)
หลักการทํางานของระบบบําบัดน้ําเสียขั้นสูง เป็นกระบวนการกำจัดสารแขวนลอยที่ตกตะกอนยาก สารอาหาร และสีที่กำจัดไม่ได้ในการบำบัดขั้นกลาง โดยส่วนใหญ่แล้วการติดตั้งเทคโนโลยีบำบัดน้ำเสียในขั้นนี้มีจุดประสงค์เพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำให้ดีที่สุดเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างปลอดภัย โดยระบบที่ใช้บำบัดในขั้นนี้ เช่น
- ระบบกรองแบบ UF (Ultrafiltration) ที่กรองได้ละเอียดถึง 0.01 ไมครอน
- ECR (Electro Conductivity Reducer) เทคโนโลยีลดค่าไอออนในน้ำ ใช้ไฟฟ้าแยกประจุออกจากน้ำโดยไม่ต้องใช้สารเคมี เพื่อลดค่า TDS และ สีจริงที่เกิดจากแร่ธาตุละลายน้ำ
- EHR (Electro Hardness Removal) ใช้กระแสไฟฟ้าแยกแคลเซียมและแมกนีเซียมออกจากน้ำโดยไม่ใช้สารเคมีเพื่อลดความกระด้างของน้ำ
- ระบบบำบัดน้ำเสียด้วยโอโซน (Ozone Water System) ช่วยฆ่าเชื้อลดสีและกลิ่น
- ใช้ระบบอัตโนมัติ (Automatic Control) ตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบเรียลไทม์

ติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียที่ทันสมัย เพื่อมาตรฐานที่ยั่งยืนของโรงงานอุตสาหกรรม
ระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมที่มีความคุ้มค่าต่อโรงงานอุตสาหกรรมในยุคนี้ เพราะนอกจากจะได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดของกรมโรงงานอุตสาหกรรมแล้ว ยังมีส่วนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต และสร้างมาตรฐานด้านความยั่งยืนให้กับโรงงานอุตสาหกรรมได้ในระยะยาว
สำหรับท่านเจ้าของโรงงานที่ต้องการติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียที่มีคุณภาพ รองรับกับการใช้งานจริง Econowatt รับออกแบบระบบบำบัดน้ำเสีย และให้คำแนะนำในการติดตั้งที่ช่วยแก้ปัญหาน้ำเสีย ด้วยประสบการณ์กว่า 30 ปี เราพร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ที่ช่วยยกระดับมาตรฐานด้านการผลิตและบำบัดน้ำเสียให้เป็นไปตามข้อกำหนดและมุ่งสู่ความยั่งยืนอย่างแท้จริง
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
- Line: @econowatt
- Facebook: ไทยเอ็นเนอร์ยี่คอนเซอร์เวชั่น ระบบบำบัดน้ำอนุรักษ์พลังงาน Econowatt
- Tel: 02-809-1601
- Email: sales@econowatt.co.th
อ้างอิง : กรมโรงงานอุตสาหกรรม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ระบบบำบัดน้ำเสีย (FAQ)
Q: ระบบบำบัดน้ำเสียแบบตะกอนเร่งทำงานอย่างไร?
A: ระบบนี้ใช้จุลินทรีย์ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำเสีย โดยมีการเติมอากาศเพื่อให้จุลินทรีย์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ช่วยลดค่า BOD และ COD ให้อยู่ในระดับมาตรฐาน
Q: โรงงานขนาดเล็กจำเป็นต้องติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียหรือไม่?
A: จำเป็น เนื่องจากทุกโรงงานที่มีน้ำทิ้งจากกระบวนการผลิตและต้องปฏิบัติตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม เพื่อช่วยลดผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ
Q: ระบบบำบัดน้ำเสียสมัยใหม่ใช้พลังงานมากไหม?
A: เทคโนโลยีใหม่ เช่น ระบบ MBDAF หรือ EHR ใช้พลังงานต่ำกว่าระบบบำบัดน้ำเสียแบบเก่า และสามารถตั้งค่าการทำงานแบบอัตโนมัติได้ ช่วยลดค่าใช้จ่ายได้ในระยะยาว
Q: น้ำที่ผ่านการบำบัดแล้วสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้หรือไม่?
A: สามารถนำกลับมาใช้ได้หากการวางระบบรีไซเคิลน้ำมาเป็นอย่างดี แต่ควรผ่านการกรองและตรวจสอบคุณภาพน้ำก่อนใช้งานทุกครั้ง
