วิธีประหยัดพลังงานในโรงงานควรเริ่มต้นแบบไหน?
การประหยัดพลังงานควรเริ่มจากการตรวจวัดพลังงาน กำหนดลำดับจากมาตรการณ์ที่ไม่ต้องลงทุนก่อน โดยเริ่มสังเกตจากพฤติกรรมการใช้พลังงานเปรียบเทียบกับผลผลิตในแต่ละช่วงเวลา และ ดำเนินการ ปรับ เปลี่ยน ปิด ลด และซ่อมบำรุงรักษา กำหนดให้ใช้พลังงานหรือเดินเครื่องจักรเมื่อต้องการสร้างผลผลิตเท่านั้น
หลังจากนั้นจึงเริ่มลงทุนในมาตรการณ์ที่ต้องการลงทุน ที่ให้ระยะเวลาคุ้มทุนไม่นานเกินไป โดยอาจจะกำหนดไว้ไม่เกิน 5 ปี เป็นต้น เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับตนเองและองค์กร
ก่อนที่จะเริ่มลงทุนในการปรับเปลี่ยนการใช้แหล่งพลังงานเป็นพลังงานหมุนเวียน 100% ในลำดับสุดท้ายซึ่งต้นทุนในการลงทุนต่อหน่วยอาจจะยังสูงกว่าพลังงานที่มาจากแหล่งฟอสซิล
วิธีประหยัดพลังงานสำคัญกับโรงงานอุตสาหกรรมอย่างไร?
วิธีประหยัดพลังงานในโรงงานอุตสาหกรรมเป็นวิธีที่มีความสำคัญและมีข้อดีหลายด้าน โดยเฉพาะเมื่อเลือกวิธีที่เหมาะกับอุตสาหกรรมและการดำเนินงาน จะส่งผลดีกับโรงงานในหลายด้าน ดังนี้
- ลดต้นทุนการผลิต การใช้พลังงานอย่างเหมาะสมจะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน ทำให้ต้นทุนในการผลิตลดลง
- โอกาสทำกำไร เมื่อต้นทุนลดลง แต่ประสิทธิภาพในการผลิตเท่าเดิม ก็มีโอกาสทำกำไรได้มากขึ้น
- สร้างภาพลักษณ์ที่ดี โรงงานอุตสาหกรรมที่มีวิธีประหยัดพลังงาน ลดการใช้เชื้อเพลิง จะบ่งบอกถึงภาพลักษณ์ในด้านการใส่ใจสิ่งแวดล้อม และเป็นองค์กรที่พร้อมมุ่งสู่ Net Zero และ ESG
- ปฏิบัติตามมาตรฐานสากล การปฏิบัติตามวิธีประหยัดพลังงานจะช่วยให้โรงงานดำเนินธุรกิจตามนโยบายภาครัฐและมาตรฐานสากล
- โอกาสในการแข่งขัน เมื่อโรงงานมีต้นทุนผลิตลดลง ความได้เปรียบในการแข่งขันก็เพิ่มมากขึ้น
การวางแผนและดำเนินการตามวิธีประหยัดพลังงานที่เหมาะสม จะส่งผลดีต่อโรงงานอุตสาหกรรมในระยะยาว และเป็นแนวทางที่โรงงานอุตสาหกรรมยุคใหม่ต้องให้ความสำคัญ
อ่านบทความที่น่าสนใจ: Net Zero คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?

7 วิธีประหยัดพลังงานในโรงงานอุตสาหกรรม จากพื้นฐานสู่การลดต้นทุนอย่างยั่งยืน
เพื่อให้โรงงานอุตสาหกรรมของคุณ ก้าวสู่การเป็นองค์กรสีเขียวด้วยการลดการใช้พลังงานในโรงงานได้อย่างเหมาะสม ต่อไปนี้คือ 7 วิธีประหยัดพลังงานในโรงงานอุตสาหกรรมที่เริ่มทำได้ทันที
1. บริหารจัดการและวางแผนการใช้พลังงาน
ขั้นตอนแรกในการลดการใช้พลังงาน คือการบริหารจัดการและควบคุมการใช้พลังงานในโรงงานให้เหมาะสมที่สุด เช่น
- วางแผนการใช้เครื่องจักรให้เหมาะกับช่วงเวลา เช่น การเลี่ยงช่วง Peak Load
- ปิดอุปกรณ์เมื่อไม่ใช้งาน
- ควบคุมการสตาร์ทเครื่องจักรไม่ให้เกิดโหลดกระชาก
การบริหารจัดการพลังงานที่ดี สามารถลดต้นทุนได้ทันทีโดยไม่ต้องลงทุนเพิ่ม และเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาในขั้นถัดไป
2. บำรุงรักษาเครื่องจักรเชิงป้องกัน
การบำรุงรักษาเครื่องจักรเชิงป้องกันเป็นวิธีช่วยประหยัดพลังงานในโรงงานอุตสาหกรรมได้ โดยสามรถทำได้ด้วยวิธี Preventive Maintenance (PM) อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ระบบทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ซึ่งสามารถทำได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
- ตรวจสอบระบบไฟฟ้าภายในโรงงาน
- ตรวจรอยรั่วของระบบลมอัด
- ตรวจสอบและล้างทำความสะอาดถังอุตสาหกรรม
- ตรวจระบบหล่อลื่น
- ตรวจสอบอุณหภูมิและแรงดันของเครื่องจักร
นอกจากช่วยประหยัดพลังงานแล้ว โรงงานที่มีการตรวจ PM ระบบไฟฟ้าอย่างถูกวิธีจะสามารถลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้ทันที และยังช่วยยืดอายุเครื่องจักรและลด Downtime ได้อีกด้วย
3. ควบคุมอุณหภูมิทางเข้า-ออกโรงงาน
โรงงานจำนวนมากสูญเสียการใช้พลังงานโดยไม่รู้ตัวจากการควบคุมอุณหภูมิที่ไม่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการเปิด-ปิดพื้นที่บ่อยครั้ง ซึ่งวิธีประหยัดพลังงานในด้านนี้สามารถทำได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
- ควบคุมการเปิดและปิดประตูทางเข้า-ออกโรงงานให้มากที่สุดเพื่อป้องกันการสูญเสียความเย็นหรือความร้อน
- ติดตั้งประตูม้วนที่ทางเข้า-ออก เพื่อป้องกันอากาศร้อนหรือเย็นจากภายนอกเข้าสู่โรงงาน
- คลุมสินค้าที่ต้องขนเข้า-ออก เพื่อป้องกันความชื้นและควบคุมอุณหภูมิของสินค้าก่อนเข้าสู่โรงงาน
วิธีประหยัดพลังงานข้อนี้สามารถทำได้ง่าย และหากทำอย่างสม่ำเสมอจะเป็นอีกวิธีที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้
4. ปรับเปลี่ยนระบบไฟส่องสว่างในโรงงาน ลดการใช้ไฟฟ้า
วิธีประหยัดพลังงานที่ช่วยลดค่าไฟโรงงานคือการเปลี่ยนระบบไฟส่องสว่างทั้งภายในและภายนอก โดยเฉพาะโรงงานที่เปิด 24 ชั่วโมง โดยแนวทางประหยัดพลังงานในด้านไฟส่องสว่างทำได้ ดังนี้
- เปลี่ยนมาใช้หลอดไฟ LED
- ติดตั้งระบบ Sensor ในพื้นที่ที่ไม่จำเป็นต้องเปิดตลอดเวลา เช่น ทางเดิน ห้องน้ำ ห้องเก็บของ
- ใช้ระบบควบคุมแสงแบบอัตโนมัติ เพื่อตั้งเวลาเปิด-ปิด ให้เหมาะสมกับความต้องการใช้แสงสว่างจริง
การเปลี่ยนเป็น LED ช่วยลดค่าไฟฟ้าส่วนแสงสว่างได้ถึง 50% และหากเลือกใช้ร่วมกับระบบควบคุมแสงอัตโนมัติ หรือระบบ Sensor ก็อาจช่วยลดค่าไฟโรงงานในด้านแสงสว่างได้ถึง 70% นอกจากนี้การควบคุมช่วงเวลาเปิด-ปิด ยังช่วยยืดอายุการใช้งานของหลอดไฟได้ในระยะยาว

5. ปรับปรุงประสิทธิภาพระบบปรับอากาศและระบบหล่อเย็น
ระบบทำความเย็นคือระบบที่มีความสำคัญต่อกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรม และเป็นระบบที่มีการใช้พลังงานในโรงงานที่ค่อนข้างสูง หากไม่มีการบำรุงรักษาอย่างถูกต้อง จะทำให้การทำงานของเครื่องจักรต้องใช้เชื้อเพลิงสูงขึ้น โดยสามารถทำได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
- ล้างคอยล์และทำความสะอาด Chiller เป็นประจำ
- ใช้ระบบน้ำหล่อเย็นแบบประสิทธิภาพสูง เช่น ระบบโอโซน หรือ EHR เพื่อลดตะกรัน
- ปรับตั้งอุณหภูมิให้เหมาะสมกับกระบวนการผลิต
- ติดตั้งอินเวอร์เตอร์ให้กับปั๊มน้ำหรือพัดลมเพื่อปรับโหลดอัตโนมัติ
การดูแลระบบปรับอากาศและน้ำหล่อเย็นอย่างเหมาะสมสามารถลดค่าไฟฟ้าโรงงาน ลดการใช้สารเคมีและค่าบำรุงรักษา คงประสิทธิภาพของเครื่องจักร และยืดอายุการใช้งานได้ในระยะยาว
Econowatt รับออกแบบและวางแผนระบบที่ช่วยลดการใช้พลังงานในโรงงานอตุสาหกรรม ด้วยการปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ด้านพลังงานให้สอดคล้องและเหมาะสมกับเครื่องจักร เพื่อช่วยควบคุมและประหยัดการใช้พลังงานในโรงงานโดยไม่ส่งผลกระทบต่อกระบวนการผลิต ดูรายละเอียดได้ที่ โซลูชั่น ESCO
6. ปรับปรุงการทำงานของมอเตอร์และระบบส่งกำลัง
มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ไฟมากที่สุดในโรงงาน โดยเฉพาะสายการผลิตที่ต้องเดินเครื่องทั้งวันทำให้ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าสูง จึงควรจัดการพลังงานให้เหมาะสมเพื่อลดค่าไฟในโรงงาน โดยการปรับปรุงการทำงานของมอเตอร์และระบบส่งกำลัง สามารถทำได้หลายวิธีตามความเหมาะสม เช่น
- เปลี่ยนมอเตอร์เป็นรุ่น High Efficiency (IE3 หรือ IE4) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงแต่มีคุณสมบัติช่วยประหยัดพลังงาน
- ติดตั้งอินเวอร์เตอร์ VFD สำหรับโหลดที่ต้องปรับความเร็ว เพื่อลดการใช้พลังงาน
- ตรวจสอบการตั้งศูนย์และลูกปืนเพื่อลดแรงเสียดทาน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการใช้พลังงานมากเกินจำเป็น
- ใช้ระบบอัตโนมัติควบคุมการเดิน–หยุดเครื่องตามโหลดจริง
การปรับปรุงระบบมอเตอร์ไฟฟ้าจะช่วยประหยัดพลังงานได้ตั้งแต่ 10–50% โดยมาตรฐานในการผลิตไม่ได้ลดลง
7. ติดตั้งและใช้พลังงานหมุนเวียน
เมื่อโรงงานสามารถปรับเปลี่ยนเพื่อลดการใช้พลังงานได้เบื้องต้นแล้ว วิธีสุดท้ายคือการลดต้นทุนระยะยาวด้วยการนำพลังงานทดแทนมาเสริมการใช้งาน ซึ่งแนวทางนี้มุ่งเน้นที่การลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากภายนอก โดยสามารถทำได้ดังนี้
- ใช้ระบบบำบัดน้ำเสียและระบบรีไซเคิลน้ำ
- ใช้พลังงานลมด้วยการติดกังหันลม ในกรณีที่มีสภาพแวดล้อมเอื้ออำนวย
- ใช้ระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage)
- พิจารณาติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ หากปรับเปลี่ยนในขั้นตอนต่าง ๆ แล้วการใช้พลังงานไฟฟ้ายังไม่ลดลงตามที่ต้องการ
การใช้พลังงานหมุนเวียนอย่างเป็นระบบช่วยเพิ่มลดการใช้พลังงานและเชื้อเพลิงในระยะยาว พร้อมสนับสนุนเป้าหมายด้าน ESG ละ Net Zero ที่ยั่งยืนให้กับองค์กร

เริ่มประหยัดพลังงานตั้งแต่วันนี้ เพื่อลดค่าใช้จ่ายในโรงงานได้ในระยะยาว
การลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของโรงงานตามไม่ใช่เรื่องยาก ซึ่งในหลายวิธีประหยัดพลังงานในโรงงานบางวิธียังสามารถเริ่มทำได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้ต้นทุนสูง โดยวิธีที่เราแนะนำไปนอกจากจะช่วยลดการใช้พลังงานและเชื้อเพลิงแล้ว ยังเป็นวิธีที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและยืดอายุการทำงานของเครื่องจักรได้ในระยะยาว
เพื่อให้แนวทางประหยัดพลังงานในโรงงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ Econowatt พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ในรูปแบบ ESCO ที่ช่วยประเมินพลังงาน วิเคราะห์จุดสูญเสีย และออกแบบแนวทางประหยัดพลังงานที่เหมาะสมกับแต่ละอุตสาหกรรมได้อย่างแม่นยำและเห็นผลจริง
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
- Line: @econowatt
- Facebook: ไทยเอ็นเนอร์ยี่คอนเซอร์เวชั่น ระบบบำบัดน้ำอนุรักษ์พลังงาน Econowatt
- Tel: 02-809-1601
- Email: sales@econowatt.co.th
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ วิธีประหยัดพลังงานในโรงงาน (FAQ)
Q: การติดตั้งระบบโอโซนช่วยประหยัดพลังงานได้อย่างไร?
A: ระบบโอโซนช่วยลดการเกิดตะกรันและสิ่งสกปรกในระบบน้ำหล่อเย็น ทำให้การถ่ายเทความร้อนมีประสิทธิภาพมากขึ้น เครื่องจักรและ Chiller ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ใช้พลังงานน้อยลง และลดค่าไฟฟ้าในระยะยาวได้อย่างชัดเจน
Q: โรงงานขนาดเล็กจำเป็นต้องทำระบบประหยัดพลังงานไหม?
A: จำเป็น เพราะการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่าจะช่วยลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน
Q: ทำไมเครื่องจักรเก่าถึงกินไฟมาก?
A: ประสิทธิภาพการทำงานลดลง เกิดแรงเสียดทานสูง ความร้อนสะสม และต้องใช้โหลดมากขึ้นเพื่อให้สามารถทำงานได้เท่าเดิมในกระบวนการผลิต
